โครงการพัฒนาชุมชนเป็นพื้นที่แบบพึ่งตนเองและยั่งยืน อ.ผาขาว จ.เลย

เรียกสั้นๆ ว่า ‘เอดีพีผาขาว’ (ADP - Area Development Programme) เริ่มดำเนินการในปี พ.ศ.2554 เอดีพีผาขาวครอบคลุมพื้นที่ดำเนินงานทั้งหมด 3 ตำบล คือ ตำบลโนนปอแดง ตำบลบ้านเพิ่ม และตำบลผาขาว โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เด็ก ครอบครัว และชุมชนที่อยู่ในความดูแลของมูลนิธิฯ ได้รับการเปลี่ยนแปลงชีวิตที่ดีขึ้น เด็กๆ เจริญเติบโตตามวัย มีพัฒนาการที่เหมาะสม ครอบครัวมีรายได้เพียงพอ และมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

การดำเนินงานของมูลนิธิฯ ในแต่ละโครงการ แบ่งกำระยะเวลาของงานเป็น 3 ช่วง คือ
• 1-5 ปี เวลาแห่งการเริ่มต้น เน้นด้านการพัฒนาคุณชีวิตขั้นพื้นฐาน การศึกษาของเด็ก สร้างเครือข่ายและผู้นำชุมชน
• 6-10 ปี เวลาแห่งการมุ่งมั่นทำงาน เน้นการดำเนินงานในการสร้างศักยภาพให้ครอบครัว กลุ่มอาชีพ และชุมชน
• 11-15 ปี ก้าวสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน เน้นความเข้มแข็งของชุมชน และความสามารถในการพึ่งพาตนเองในระยะยาว

ช่วงเริ่มต้นของการดำเนินโครงการ เอดีพีผาขาวพบปัญหาสำคัญที่จำเป็นต้องได้รับการช่วยเหลือ จึงจัดทำโครงการเพื่อแก้ไขปัญหาดังนี้

1. โครงการมื้อเช้าเพื่อน้องท้องอิ่ม

เนื่องจากครอบครัวส่วนใหญ่มีฐานะยากจน พ่อแม่ไม่มีเงินพอซื้ออาหารที่มีประโยชน์ตามหลักโภชนาการ อีกทั้งต้องออกไปรับจ้างแต่เช้า จึงไม่มีเวลาเตรียมอาหารเช้าให้บุตรหลาน บางครั้งเด็กๆ ต้องกินข้าวคลุกกับเกลือหรือน้ำปลาแทน ทำให้เกิดปัญหาสุขภาพ คือโรคขาดสารอาหารตามมา โดยเฉพาะเด็กวัย 0-6 ปี พบว่ามีน้ำหนักตัวต่ำกว่าเกณฑ์เมื่อเทียบกับอายุเด็ก
เอดีพีผาขาวจึงจัด ‘โครงการมื้อเช้าเพื่อน้องท้องอิ่ม’ ในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กจำนวน 5 ศูนย์ เพื่อให้เด็กๆ มีอาหารเช้าที่ถูกสุขลักษณะตามหลักโภชนาการทาน เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมให้สมองและร่างกายเด็กที่จะเรียนรู้และพัฒนาอย่างสมวัย ที่สำคัญคือ เป็นการช่วยแบ่งเบาภาระพ่อแม่ที่ไม่สามารถหาซื้อหรือเตรียมอาหารเช้าให้เด็กๆ ได้ (ดูกราฟประกอบ)

2. โครงการส่งเสริมการอ่าน การเขียน

นอกจากปัญหาด้านสุขภาพแล้ว การศึกษาก็เป็นอีกหนึ่งปัญหาที่ต้องได้รับการแก้ไข จากสถิติการอ่าน-เขียนของเด็ก พบว่ายังมีเด็กจำนวนมากที่ไม่ผ่านเกณฑ์ มูลนิธิฯ จึงจัดโครงการส่งเสริมการอ่าน การเขียนขึ้น โดยเริ่มที่ตำบลผาขาว ซึ่งจัดขึ้นใน 9 โรงเรียน (จาก 27 หมู่บ้าน) และตำบลโนนปอแดงเป็นตำบลต่อไป ในระยะเวลาหนึ่งเดือน ด้วยการเชิญครูจากโรงเรียนในตัวอำเภอมาให้ความรู้เด็กระดับ ป.1-3 และเจ้าหน้าที่มูลนิธิฯ จะจัดฐานกิจกรรมอื่นๆ เสริม เช่น จัดแข่งอ่านหนังสือ และให้เด็กนักเรียนชั้น ป.6 เป็นพี่เลี้ยง
ด้านชุมชน จัดให้มีการประชุมร่วมกับหน่วยงานในพื้นที่ โดยตัวแทนมีทั้งหัวหน้าหมู่บ้านและคุณครูมาร่วมกันพูดถึงปัญหาของเด็กแต่ละหมู่บ้าน เช่น เด็กโตที่ยังอ่านและเขียนหนังสือไม่ได้ เพื่อหาทางแก้ไขและติดตามผล นอกจากนั้นยังจัดอบรมการผลิตสื่อการเรียนการสอนให้กับคุณครู พร้อมทั้งมอบคู่มือการผลิตสื่อ และแบบฝึกหัดอนุบาลให้ศูนย์ละ 1 ชุดด้วย

3. โครงการสร้างแหล่งอาหารในครัวเรือน

การพัฒนาชุมชนก็เป็นสิ่งสำคัญ เพราะเมื่อชุมชนอยู่ดีมีสุขแล้ว เด็กๆ จะได้รับการเลี้ยงดูอย่างดีเช่นกัน โครงการนี้จัดขึ้นเพื่อส่งเสริมการเลี้ยงเป็ด เป็ดเทศ ไก่ไข่ กบ และปลา รวมถึงอุปกรณ์และโรงเรือน

นอกจากนั้น ยังจัดอบรมให้ความรู้และทักษะด้านอาชีพให้กับชาวบ้าน โดยเฉพาะด้านเทคโนโลยีต่างๆ เช่น การจัดแปลงเกษตร การจัดระบบแหล่งน้ำ การบริหารจัดการน้ำให้เพียงพอ การปรับปรุงดินโดยลดการใช้สารเคมี และการอบรมอาชีพเสริม เพื่อชาวบ้านจะมีรายได้เพิ่มเติมหลังหมดฤดูทำนา

นอกจากนั้น เอดีพีผาขาวยังมีแผนจะจัดอบรมการเพิ่มความรู้และเสริมทักษะอาชีพหลักให้กับชาวบ้านในปี 2557 โดยเฉพาะด้านเทคโนโลยีต่างๆ เพื่อเตรียมรับกับขั้นตอนการดำเนินงานในช่วงต่อไป