ท่ามกลางความท้าทายที่เด็กและเยาวชนในภูมิภาคเอเชียตะวันออกต้องเผชิญ ทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา การย้ายถิ่น ความเสี่ยงด้านความปลอดภัย และการเข้าถึงเทคโนโลยีอย่างไม่เท่าเทียม การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของเด็กและเยาวชนอย่างมีความหมายจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
มูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย (World Vision Foundation of Thailand) ตระหนักว่า เด็กและเยาวชนไม่ใช่เพียงผู้ได้รับผลกระทบจากปัญหาที่เกิดขึ้นในสังคม หากแต่เป็นผู้มีศักยภาพในการสะท้อนประสบการณ์จริง และร่วมขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงในระดับชุมชน ประเทศ และภูมิภาค การส่งเสริมพื้นที่ที่ปลอดภัย ครอบคลุม และเอื้อต่อการแสดงความคิดเห็นของเด็ก จึงเป็นกลไกสำคัญในการเสริมสร้างภาวะผู้นำ ทักษะชีวิต และความสามารถในการมีส่วนร่วมกำหนดอนาคตของตนเองอย่างแท้จริง
เมื่อวันที่ 22–26 มิถุนายน 2569 มูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย ได้ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของเด็กและเยาวชนไทยในเวทีระดับภูมิภาค ผ่านการเข้าร่วม Young Minds CAMP 2026: Child-led Actions, Mobilization and Partnerships ณ เมืองดานัง ประเทศเวียดนาม ซึ่งจัดขึ้นต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 โดย สำนักงานศุภนิมิตภูมิภาคเอเชียตะวันออก หรือ World Vision East Asia
Young Minds CAMP เป็นเวทีสำคัญระดับภูมิภาคที่มุ่งส่งเสริมการมีส่วนร่วมอย่างมีความหมายของเด็กและเยาวชน โดยให้ความสำคัญกับการพัฒนาทักษะภาวะผู้นำ การสื่อสาร ความคิดสร้างสรรค์ และการริเริ่มกิจกรรมที่ขับเคลื่อนโดยเด็กและเยาวชน
การจัดงานในครั้งนี้มีผู้แทนเด็กและเยาวชนจากหลายประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเข้าร่วม ได้แก่ กัมพูชา จีน ลาว มองโกเลีย เมียนมา ไทย และเวียดนาม เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ข้ามวัฒนธรรม เสริมสร้างความเข้าใจร่วมกัน และพัฒนาเครือข่ายผู้นำเยาวชนในระดับภูมิภาค รวมถึงขับเคลื่อนประเด็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศร่วมกัน
ขับเคลื่อนประเด็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศผ่านเสียงของเยาวชน
ประเด็นหลักของ Young Minds CAMP 2026 คือ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งเป็นความท้าทายสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อเด็กและชุมชนทั่วภูมิภาคเอเชียตะวันออกอย่างต่อเนื่อง จากการหารือร่วมกับผู้นำเยาวชนในภูมิภาค พบว่าเด็กและเยาวชนตระหนักถึงผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เชื่อมโยงโดยตรงกับการเข้าถึงการศึกษา ความปลอดภัย สุขภาพ และคุณภาพชีวิตโดยรวม
โน๊ต (ธีรพงศ์) ตัวแทนเยาวชนจากประเทศไทย สะท้อนมุมมองต่อสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศว่า ปัจจุบันผลกระทบด้านภูมิอากาศมีแนวโน้มรุนแรงมากขึ้น และเป็นประเด็นที่เด็กและเยาวชนมีความกังวลอย่างยิ่ง
“ผมรู้สึกกังวลต่อสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในปัจจุบันที่มีความรุนแรงมากขึ้น หากในอนาคตยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงหรือแนวทางแก้ไขอย่างจริงจัง ปัญหาอาจทวีความรุนแรงมากกว่าเดิม ทั้งในด้านสุขภาพ การเกิดโรคต่าง ๆ รวมถึงสถานการณ์ฝนตกหนักที่อาจรุนแรงขึ้นและส่งผลกระทบต่อชุมชนครับ”
ขณะที่ แพท (ณิชากร) ตัวแทนเยาวชนจากประเทศไทยอีกคนหนึ่ง กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศในแต่ละฤดูกาลส่งผลกระทบต่อสุขภาพและความเป็นอยู่ของเด็กโดยตรง โดยเฉพาะความเสี่ยงจากอากาศร้อนจัด โรคที่มากับฤดูฝน และสถานการณ์น้ำท่วม
“หนูรู้สึกว่าสภาพอากาศในทุกฤดูกาลมีความเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นฤดูร้อน ฤดูฝน หรือฤดูหนาว ซึ่งล้วนส่งผลต่อสุขภาพของเด็ก ๆ เช่น อากาศที่ร้อนเกินไปในฤดูร้อน ความเสี่ยงต่อโรคไข้เลือดออกในฤดูฝน หรืออากาศหนาวจัดในฤดูหนาวที่อาจกระทบต่อสุขภาพ โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน หนูกังวลเรื่องความเสี่ยงจากน้ำท่วม หากฝนตกหนักจนแหล่งกักเก็บน้ำไม่สามารถรองรับได้ ก็อาจส่งผลกระทบต่อชุมชน นอกจากนี้ ยังมีความกังวลเกี่ยวกับระดับน้ำทะเลที่อาจเพิ่มสูงขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศค่ะ”
นอกจากนี้ Young Minds CAMP 2026 ยังให้ความสำคัญกับประเด็นที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ เทคโนโลยี และ การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของคนพิการ โดยมองว่าเทคโนโลยีสามารถเป็นเครื่องมือสำคัญในการสื่อสารข้อมูล การเรียนรู้ การปรับตัว และการสร้างนวัตกรรมเพื่อรับมือกับผลกระทบจากสภาพภูมิอากาศ ขณะเดียวกันยังจำเป็นต้องคำนึงถึงความเท่าเทียมในการเข้าถึง รวมถึงความปลอดภัยและความรับผิดชอบในการใช้งาน
ในด้านการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของคนพิการ Young Minds CAMP 2026 ตระหนักว่าผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศส่งผลต่อเด็กแต่ละกลุ่มแตกต่างกัน โดยเฉพาะเด็กพิการซึ่งอาจเผชิญข้อจำกัดเพิ่มเติมในการอพยพในสถานการณ์ฉุกเฉิน การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร ความต่อเนื่องทางการศึกษา และการมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ดังนั้น การออกแบบกิจกรรมจึงให้ความสำคัญกับการเข้าถึงอย่างเท่าเทียม ปลอดภัย และครอบคลุม
เสริมสร้างเครือข่ายผู้นำเยาวชนและความร่วมมือระดับภูมิภาค
การดำเนินงานของ Young Minds CAMP 2026 ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานภูมิภาคเอเชียตะวันออก และสำนักงานศุภนิมิตสากล เพื่อสนับสนุนกระบวนการเรียนรู้และการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างเยาวชน
การเข้าร่วม Young Minds CAMP 2026 ของผู้แทนเยาวชนไทยจึงเป็นอีกก้าวสำคัญของมูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย ในการส่งเสริมศักยภาพเด็กและเยาวชนให้สามารถพัฒนาความรู้ ทักษะ และความมั่นใจในการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง ทั้งในระดับชุมชน ประเทศ และภูมิภาค
โน๊ต กล่าวถึงบทบาทของเยาวชนในการมีส่วนร่วมขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงว่า
“ผมเชื่อว่าเยาวชนสามารถเป็นกระบอกเสียงในการสะท้อนปัญหาและสร้างความตระหนักในสังคมได้ครับ แม้วันนี้เรายังเป็นเยาวชน แต่เมื่อเราเติบโตขึ้น เราจะสามารถมีบทบาทในการสร้างการเปลี่ยนแปลงได้มากขึ้น เพราะเยาวชนคือรากฐานสำคัญของประเทศครับ”
ขณะเดียวกัน แพท กล่าวเสริมว่า
“หนูอยากมีส่วนร่วมในการออกแบบนโยบายหรือแนวทางการรับมือภัยพิบัติค่ะ แม้ตอนนี้หนูยังเป็นเยาวชน แต่หนูเชื่อว่าเด็กและเยาวชนสามารถส่งเสียง สะท้อนความคิดเห็น และนำเสนอประสบการณ์ของเราไปยังผู้ใหญ่หรือผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องได้ค่ะ”
เส้นทางการขับเคลื่อนเชิงนโยบายจากเสียงของเด็กและเยาวชน
อีกหนึ่งองค์ประกอบสำคัญของ Young Minds CAMP 2026 คือการส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้กระบวนการวิจัยที่เด็กเป็นผู้นำ (Child-led Research) ซึ่งมูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทยเป็นหนึ่งในองค์กรพัฒนาเอกชนที่ริเริ่มและขับเคลื่อนแนวทางดังกล่าว เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนสามารถรวบรวม วิเคราะห์ และถ่ายทอดองค์ความรู้จากประสบการณ์ตรงของตนเอง โดยเฉพาะในประเด็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งส่งผลกระทบต่อชีวิต ความปลอดภัย สุขภาพ การศึกษา และคุณภาพชีวิตของเด็กในหลากหลายบริบท
กระบวนการดังกล่าวไม่เพียงมุ่งพัฒนาทักษะด้านการคิดวิเคราะห์ การตั้งคำถาม และการสื่อสารข้อมูลของเด็กและเยาวชนเท่านั้น หากยังเป็นการวางรากฐานสำคัญให้เสียงของเด็กสามารถเชื่อมโยงไปสู่การขับเคลื่อนเชิงนโยบายอย่างเป็นระบบ ผ่านการนำผลการเรียนรู้และข้อค้นพบจากการวิจัยไปต่อยอดสู่การดำเนินกิจกรรมที่นำโดยเด็ก การรณรงค์เชิงนโยบาย และการสื่อสารข้อเสนอไปยังผู้มีอำนาจตัดสินใจ
ผลลัพธ์จากกระบวนการ Child-led Research ภายใต้ Young Minds CAMP จึงมีเป้าหมายเชื่อมโยงไปสู่การสร้างการขับเคลื่อนเชิงนโยบายในหลายระดับ ตั้งแต่ระดับท้องถิ่น ระดับประเทศ ระดับภูมิภาค ไปจนถึงระดับโลก เพื่อให้ประสบการณ์และข้อเสนอของเด็กและเยาวชนได้รับการพิจารณาในเวทีที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดนโยบาย การลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติ การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการพัฒนาที่ยั่งยืน
ทั้งนี้ ข้อเสนอและเสียงสะท้อนของเด็กและเยาวชนจากกระบวนการดังกล่าวสามารถนำไปเชื่อมโยงกับเวทีสำคัญในอนาคต อาทิ APMCDRR 2027, COP32, APFSD 2027 รวมถึงกิจกรรมเนื่องใน วันเด็กโลก หรือ World Children’s Day เพื่อขยายพื้นที่การมีส่วนร่วมของเด็กและเยาวชนให้กว้างขึ้น และสนับสนุนให้เด็กมีบทบาทในฐานะผู้ร่วมกำหนดทิศทางการเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวข้องกับอนาคตของตนเอง ชุมชน และสังคมอย่างมีความหมาย
การสร้างเส้นทางจากการเรียนรู้ในค่ายสู่การสื่อสารเชิงนโยบายจึงสะท้อนบทบาทของ Young Minds CAMP ที่ไม่ได้เป็นเพียงเวทีพัฒนาศักยภาพเยาวชนเท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับเสียงของเด็กให้ไปถึงผู้กำหนดนโยบาย และส่งเสริมให้การตัดสินใจในประเด็นสำคัญต่าง ๆ มีมุมมอง ประสบการณ์ และข้อเสนอจากเด็กและเยาวชนเป็นส่วนสำคัญของกระบวนการอย่างแท้จริง
